Reykvíkingar – fólkið sem breytti Reykjavík úr bæ í borg er stórvirki sem rithöfundurinn Þorsteinn Jónsson er að vinna þessi misserin. Nú þegar hafa tvö fyrstu bindin komið út og von er á tveimur í viðbót nú á haustmánuðum – en alls áætlar Þorsteinn að bindin verði tíu. Það má segja að ritröðin sé héraðssaga, en þó unnin eftir nýstárlegri aðferð. Þorsteinn nam þjóðhátta- og safnafræði og hefur gefið út yfir hundrað bækur, ættfræðirit og héraðsbækur. Hann er því á heimavelli þegar kemur að þvi að skrá héraðssögu Reykjavíkur. Til grundvallar bókunum er manntal Reykjavíkur árið 1910. Í lok 19. aldar var Reykjavík lítið sjávarþorp, en breyttist á þessum tíma úr bæ í borg. „Með tilkomu þilskipaútgerðar hóf fólk að flytjast til bæjarins í lok aldarinnar vegna þess að hún krafðist mikils vinnuafls,“ segir Þorsteinn. „Fólksfjölgunin var mjög ör, sérstaklega eftir aldamótin 1900 en þá hófst mikið blómaskeið í sögu Reykjavíkur, þar sem fjöldi húsa tvöfaldaðist á aðeins tíu árum og einnig íbúafjöldinn. Byggingameistarar voru fjölmargir upp úr aldamótunum og þeir byggðu á örfáum árum heilu göturnar. Dæmi um það er Sveinn í Völundi sem byggði Miðstræti fyrir hina efnameiri á tveimur til þremur árum. Einnig byggðist Grettisgatan og fleiri götur upp á sama tíma. Þessum tíma má kannski líkja við Reykjavík 100 árum síðar. Þetta var bóla og byggingameistararnir byggðu í rauninni miklu fleiri hús en þeir gátu selt, þannig að upp úr 1910 verður verðfall á húsnæði.
En flest þau timburhús sem við eigum í Reykjavík í dag byggðust á þessu tíu ára tímabili. Það má, hins vegar, segja að tímabili timburhúsanna hafi lokið með brunanum á Hótel Reykjavík árið 1915, en þá brunnu 20 stórhýsi í miðbænum og eftir það má segja að steinsteypan sé orðin aðalbyggingarefnið hér. Eftir húsbrunann var bannað að byggja samliggjandi timburhús og steinsteypan verður aðalbyggingarefnið.“ Sjá meira hér
Prenta
