Alfreð Flóki Nielsen (19. desember 1938 – 18. júní 1987)
Alfreð Flóki Nielsen (19. desember 1938 – 18. júní 1987) var íslenskur myndlistarmaður. Hann sérhæfði sig í teikningu og var eini íslenski teiknarinn á sínum tíma. Myndir hans hafa vakið mikla athygli, þær eru myrkar, erótískar og grófar. Myndir hans hafa oftar en ekki valdið mikilli hneygsli meðal almennings. En margir heillast af listargáfu Flóka og sjá fegurðina í myndum hans. Alfreð Flóki var íslenskt séní sem dó langt fyrir aldur fram.

Hann fæddist á Óðinsgötu í Reykjavík. Foreldrar hans voru Guðrún Guðmundsdóttir Nielsen og Alfreð Nielsen. Guðrún var dóttir Ingibjargar og Guðmundar Helgasonar frá Reykjum. Alfreð Nielsen var danskur í föðurætt, faðir hans hét Niels Christian Nielsen og vann hjá Det forenede Dampskibselskab DFDS, móðir hans hét Guðlaug Ólafsdóttir. Foreldrar Ingibjargar fluttust að Hlíð í Reykjavík árið 1917. Þau fluttu þaðan á Óðinsgötu 4 þar sem Guðmundur hafði reist stórhýsi og þar ólst Alfreð Flóki upp fyrstu tólf árin sín. Þaðan flutti Alfreð Flóki og fjölskyldan hans á Bárugötu 18.

Alfreð Flóki fæddist fyrir tímann, móðir hans var sex mánuði á sjúkrahúsinu með blauta lungnabólgu og því tók Ingibjörg móðuramma Flóka að annast hann á meðan. Upp frá því svaf hann alltaf inni hjá ömmu sinni á Óðinsgötunni, hann kallaði ömmu sína alltaf mömmu en móður sína kallaði hann Tótu.

Flóki gekk í Austurbæjar- og Miðbæjarskóla, hann teiknaði mikið á næturnar og las. Amma hans samdi við skólakerfið um að hann mætti mæta seinna í skólann svo hann gæti sofið út.

Flóki vann aðeins á þrem almennum vinnustöðum á sinni ævi og í stuttan tíma hverju sinni. Fyrsta vinna hans var hjá unglingavinnunni, Tóta lét hann hætta í vinnunni, fannst vinnan of erfið fyrir hann. Aðra vinnuna fékk hann árið 1952 þegar Flóki var 13 ára, þá var hann fenginn til að mála húsmódel fyrir Iðnsýninguna í Reykjavík. Honum fannst það skelfilegt púl. Þriðja vinnan og sú síðasta var Flóki verkstjóri hjá Sameinaða gufuskipafélaginu og fól það í sér að vakta pakkhúsið. Flóki var aldrei neinn vinnumaður í sér, það var aðeins myndlistin sem komst að.

Jóhann Briem listmálari og teiknikennari kenndi Flóka í Gaggó-Vest. Hann hafði hvað mest áhrif á Flóka og var valdur þess hvaða braut Flóki hélt. Flóki gekk í Myndlista og handíðaskólann og fór strax sínar eigin leiðir. Það var fljótt sagt um Flóka að hann væri enginn málari heldur frekar teiknari og grafíker. Flóki fór svo út til Danmerkur þegar hann var 19 ára gamall að læra í Konunglega listaháskólanum í Kaupmannahöfn og stundaði hann mesta málaradeildirnar þar.

Alfreð Flóki kynntist Bríet Héðinsdóttur. Þau hittust í febrúar 1959. Ástarsamband þeirra byrjaði eftir áramót 1960. Samband þeirra lauk sumarið 1961. Flóki og Jette Marid Andersen voru elskendur Ingibjörg Alfreðsdóttir varð svo unnusta hans á hans eldri árum. Alfreð Flóki kynntist Anette Bauder Jensen árið 1963, þau giftur sig svo 6. júlí 1963 í Reykjavík. Þau eignuðust saman soninn Axel Darra Flókason 4. júlí 1964 og er hann eina barnið hans Flóka. Þau skildu svo að lokum eftir sjö ára hjónaband. Flóki var mikið fyrir sopann en það varð honum þó ekki að falli. Þann 18. júní 1987 dó Alfreð Flóki snögglega aðeins 48 ára að aldri. Banamein hans var arfgeng heilablæðing.

Flóki var undrabarn í myndlistinni. Fyrsta teikningin hans varð til í Landsveitinni þar sem hann fór í sveit þegar hann var lítill, hann teiknaði svo allar götur síðan. Fyrstu myndlistarsýninguna sína hélt Flóki þegar hann var aðeins 19 ára gamall. Nær allar myndirnar seldust.

Alfreð Flóki notaði penna ýmsar tegundir af litakrít, bleki og kolkrít í myndirnar sínar. Flóki hallaðist að 19. aldar symbolistum og súrealistum. Myndir Flóka eru myrkar og dularfullar, fegurð þeirra óhugnaleg. Hvatir og kynórar Flóka birtast í myndum hans sem hafa hneyglsað fólk. Fólk túlkar þó myndir hans á mismunandi hátt.Danski gagnrýnandinn Virtus Schade segir myndir Flóka ekki klámfengnar heldur þær séu æxlun og fæðing.Margt sem kemur fram í myndum hans er sprottið úr undirvitundinni. Kvenlegar konur og óhugnalegir menn einkenna myndir Flóka. Fólk kann að meta myndir eftir Flóka. Sýningar með myndum eftir hann eru vel sóttar og eftirspurn eftir myndum hans er stöðugt að aukast. Myndir hans hafa einnig vakið mikla athygli erlendis. Myndefnið er aðalega flugur, alsberar konur og kynfæri.

Stúlka - 1974 - Kol - 87x61

Alfreð Flóki á galdramannaþing í Chicago
ALFREÐ Flóki sýnir í Bogasal Þjóðminjasafnsins þessa dagana (ágúst 1975) og velur sumarið, liklega svo menn hætti sér framhjá kirkjugarðinum eftir að hafa lifað sig inn i furðuheim surrealismans,þvi að Flóki er maður hins dularfulla. Sjá meira hér

Flóki sýnir konur og demóna. Sjá hér Þjóðviljinn 17.08.1985.

„Eg segi nú bara eins og skáldið: Komdu dauði, komdu fljótt, hvar eigum við að hittast?"
Þetta segir Alfreð Flóki í símann og við mælum okkur mót í bænum. Morguninn eftir skal það vera. Rennvotur og illa haldinn af langri göngu, kvarta ég undan bifreiðamergðinni í miðborginni. Hvergi stæði að finna. En Alfreð Flóki hefur lausn á því vandamáli. „Þú ættir að ganga í kirkju Satans", segir hann glottandi í síðum frakkanum, blágráum og greinilega nýlegum. Hann veit nefnilega um mann, sem gerði slíkt og upp frá því fann hann bílastæði í hvaða stórborg sem er, hvar sem hann þurfti á því að halda.
„Sá gamli hugsar um sína".Sjá meira hér Helgarpósturinn 6.mai 1983

stjórnar gangi himintungla —aðeiginsögn
„Eg held sýningu þegar hin íslenzka menning er öll farin að titra af eftirvæntingu eftir að sjá verk mín," sagði Alfreð Flóki þegar blm. DV spurði hann hvað ræki hann til þess að halda málverkasýningar yfirleitt. „Fyrir mér eru allar myndirnar meistaraverk og treysti ég mér alls ekki til að gera upp á milli þeirra," sagði Flóki. Sjá meira hér 26.ágúst 1977

Alfreð Flóki var einfari í íslenskri myndlist sem lét stefnur og strauma í samtímanum sem vind um eyru þjóta. Hann var hins vegar maður ímyndunaraflsins umfram aðra íslenska listamenn og ímyndunaraflið var honum tæki til þess að skapa skáldskap og yfirvinna óttann. Hann var ekki dæmigerður súrrealisti, þótt myndlist hans hafi löngum verið sett í þá skúffu. Hann var í raun nítjándu aldar rómantíker,særingamaður sem notaði ímyndunaraflið til þess að lýsa upp leyndustu og dimmustu afkima sálarlífsins og særa fram skuggaverur þess. En myndir hans eru ekki bara hrollvekjur, þær eru líka hollar fyrir sálarlífið vegna þess að þær koma okkur til að hlæja að skelfingunni og yfirvinna hana. Skrifar Ólafur Gíslason sjá hér  
(Í greininni er verk: Einkatími. 1982. Túss á pappír, 31x21 sm.)

Far vel, Flóki
Það var kominn háttatími, þegar síminn hringdi eitt kvöldið. Mér var tjáð eins vægilega og slíkt er hægt að gera, að íslenzki teiknarinn og grafíklistamaðurinn Alfreð Flóki væri látinn og hefði heilablæðing verið banamein hans.
Hann varð aðeins 48 ára gamall. Mér brá svo, að samtalið varð vandræðalegt og átti auk þess að fara fram á ensku. Alfreð Flóki hafði verið vinur minn í 15 ár. Við höfðum unnið saman að sýningum, við bókagerð og ýmislegt annað.
Skrifar ULF GUDMUNDSEN.  Sjá meira hér


Tengt efni

Eldri tölublöð
Efnisyfirlit
Öll blöð í vefútgáfu

Netútgáfa. Samhliða prentaða blaðinu verður einnig hægt að nálgast netútgáfu af blaðinu á slóðinni www.landogsaga.is. Greinarnar verða bæði í pdf og HTML formi sem gerir þér til dæmis kleift að senda þær áfram og nýta í markaðsskyni. Netútgáfan verður ítarlegri og verður hægt að senda inn efni sem sett verður á vefinn, umfram það efni sem er í blöðunum. Þessi vefur mun síðan halda áfram að vaxa og dafna. 

© 2007 - 2012 Land og saga